Қозоғистоннинг REQUEST инсон ҳуқуқлари ташкилоти ЛГБТ тарғиботини тақиқловчи қонун асосида республика ҳукумати қарори билан ёпилган сайтини блокдан чиқариш талаби билан судга мурожаат қилди. Мазкур ҳужжат жорий йилнинг март ойи бошида кучга кирган, шунинг учун бўлажак жараён мамлакатда янги стандартлар қўлланиладиган биринчи жараён бўлади, дея хабар беради ҳуқуқ ҳимоячилари Instagram саҳифасида.
REQUEST вакилларининг сўзларига кўра, Қозоғистонда ЛГБТ тарғиботини тақиқловчи қонун 2026 йил 2 мартдан кучга кирган. Ўшанда ташкилот lgbtpropaganda.kz веб-лойиҳасини ишга туширган, унинг мақсади ноанъанавий жинсий ориентацияга эга кишилар билан боғлиқ вазиятни мониторинг қилиш ва ҳуқуқий таҳлил қилишдан иборат бўлган.
Икки кундан сўнг сайт маъмурларига полициядан қўнғироқлар бўла бошлаган ва 8 март куни улар ЛГБТ ташвиқоти ҳақидаги шикоят юзасидан тушунтириш бериш учун сўроққа чақирилган.
Ҳуқуқ ҳимоячиларига кўра, март ойининг охири – апрель ойи бошида сайтга киришда муаммолар юзага келган. Шу билан бирга, улар Қозоғистон расмийларига блокировка қилиш тўғрисида қарор қабул қилиш, қайси контент ноқонуний деб топилгани, шунингдек, веб-ресурс фаолиятини чеклашнинг қонуний асосларини тушунтириб беришни сўраб сўров мактуби юборишган.
Ҳеч ким бирорта ечим, контентни баҳолаш ёки бошқа масалада тушунтиришлар бермаган.
Аммо 21 апрель куни ОАВ фаолиятини тартибга солувчи республика Маданият ва ахборот вазирлиги lgbtpropaganda.kz сайти Қозоғистон ҳудудида блокланганини расман тасдиқлаган. Бошқа мамлакатларда сайт эркин очилади.
REQUEST ресурснинг блокланишини асоссиз деб топиш учун Остонада судга мурожаат қилган. Ҳуқуқ ҳимоячиларининг аниқлик киритишича, 29 май куни ҳокимият уларнинг аризасини қабул қилган. Иш бўйича дастлабки суд мажлиси 8 июнга белгиланган.
Exclusive.kz нашри ўз навбатида, Бош прокуратура аввалроқ Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг ЛГБТ тарғиботи ва педофилия моддаси бўйича бирорта ҳам ҳолат қайд этилмагани ҳақида хабар берганини ёзган. Шундай қилиб, lgbtpropaganda.kz билан боғлиқ ҳолат республикада янги ҳуқуқий нормаларни қўллаш бўйича биринчи иш ҳисобланади.
ℹ️ Қозоғистон президенти Қосим-Жомарт Тўқаев 2025 йил декабрь ойида оммавий ахборот воситалари, телекоммуникация тармоқлари ва онлайн платформаларда ЛГБТ тарғиботи ва педофилияни тақиқловчи қонунни имзолаган эди. Ҳужжат жорий йилнинг 2 мартидан кучга кирган.
Ноқонуний контентни тарқатган ҳуқуқбузарлар тахминан 140 доллар миқдорида жаримага тортилиши мумкин. Такрорий ҳуқуқбузарлик учун жазо икки бараварга оширилади ёки айбдор 10 суткагача маъмурий қамоққа олинади.
Бир қатор жамоат ташкилотлари қонунга қарши чиққан. Масалан, Европа Иттифоқининг Марказий Осиё бўйича махсус вакили Эдуардс Стипрайс ҳужжатнинг қабул қилиниши Қозоғистон «обрўсига хавф солиши мумкинлиги»ни таъкидлаган.
