Усть-Луга порти. portnews.ru сайти фотосурати
Россия Қозоғистоннинг транзит орқали ташиладиган KEBCO нефтини Болтиқ денгизидаги Усть-Луга портидан Новороссийскка йўналтирмоқда ва шу орқали Болтиқ терминаллари орқали ўз нефтини етказиб бериш ҳажмини ошириш учун қувватларни бўшатмоқда. Бу ҳақда Reuters агентлигига соҳадаги тўрт манба хабар берган.
Москва Қора денгизда Россия танкерлари учун хавф-хатарлар ортиб бораётгани ва дронлар ҳужумлари туфайли портлар ишида узилишлар юзага келаётгани фонида нефть экспортини Болтиқ денгизидаги Приморск ва Усть-Луга портлари орқали оширишга интилмоқда.
Уч манбанинг сўзларига кўра, август ойи охирида Усть-Луга портида юкланиши режалаштирилган KEBCO нефти ортилган камида иккита танкер Новороссийскка йўналтирилган.
Манбаларнинг хабар беришича, сентябрь ойида аввал Усть-Луга орқали юкланган Қозоғистон нефтининг бутун ҳажми Новороссийскка йўналтирилиши мумкин. Ушбу даврда Болтиқ денгизидаги портдан KEBCO етказиб бериш режалаштирилмаган.
Маршрутнинг бундай ўзгариши Усть-Луга портида ойига қарийб 400 минг тонна — кунига тахминан 100 минг баррел — экспорт қувватини Россия нефтини юклаш учун бўшатиши мумкин.
Россиялик экспортчилар хавфсизлик хатарлари юқорилагани сабабли Қора денгиз портларидан нефть ташиш учун танкерлар топишда қийинчиликларга дуч келмоқда. Икки манбанинг маълум қилишича, айрим кема эгалари Россия юкларини ташишдан бош тортмоқда.
Шу билан бирга, Reuters суҳбатдошларининг таъкидлашича, Қозоғистон нефтини ташувчи компаниялар учун хавфлар пастроқ бўлиб, бу танкерларни топишни осонлаштиради.
Икки манбанинг сўзларига кўра, Қозоғистон нефть ишлаб чиқарувчилари ўз нефтини Болтиқ портларидан Новороссийскка йўналтиришни қўллаб-қувватлаган, чунки ҳозир Қора денгиз орқали экспорт қилиш иқтисодий жиҳатдан фойдалироқ.
KEBCO нефтининг асосий қисми Ўрта ер денгизи минтақасидаги нефтни қайта ишлаш заводларига сотилади ёки давлатга қарашли «ҚазМунайГаз» компаниясининг Европадаги НҚЗларига йўналтирилади.
Қозоғистон сифати жиҳатидан Россиянинг Urals нефтига ўхшаш, аммо Қозоғистон хомашёси сифатида сертификатланган KEBCO нефтини экспорт қилади. KEBCO етказиб бериш Новороссийск ва Усть-Луга портлари орқали амалга оширилади.
Қора денгиз орқали нефть ташиш билан боғлиқ вазият Новороссийск ҳудудида танкерлар ва инфратузилмага қатор ҳужумлар содир этилганидан сўнг кескинлашди. 12 август куни The Financial Times Украина АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнснинг илтимосидан сўнг Каспий қувурлари консорциуми (КҚК) терминалидан фойдаланувчи танкерларга ҳужумларни тўхтатгани ҳақида хабар берди. Нашр маълумотларига кўра, Киев КҚК инфратузилмаси ва Россияга тегишли бўлмаган кемаларга, агар улар Украина санкциялари остида бўлмаса ва Россия нефти ёки юкларини ташимаса, ҳужум қилмасликка рози бўлган.
16 август куни Bloomberg манбаларга таяниб, Новороссийск яқинидаги Каспий қувурлар консорциуми (КҚК) терминалида юкланганидан сўнг Gretsiyaning Skiros танкери ҳужумга учраганини хабар қилди. Агентлик суҳбатдошларининг айтишича, танкерга юкланган нефть партияси гўё Россияники бўлган. Бу қарийб уч ҳафталик танаффусдан кейин КҚК терминалига кирган кемага қилинган биринчи ҳужум бўлди.
