Марказий Осиёнинг тўрт давлати раҳбарлари Эрон президенти Масуд Пезешкианга Ислом Республикаси Олий Раҳбари оятуллоҳ Али Хоманаий вафоти муносабати билан ҳамдардлик билдирдилар.
Биринчи бўлиб Тожикистон президенти Эмомали Раҳмон муносабат билдирди. Унинг Пезешкианга йўллаган телеграммаси 1 март куни Душанбедаги Эрон элчихонаси томонидан эълон қилинди ва 2 март куни Тожикистон раҳбарининг сайтида жойлаштирилди. Хабарда «марҳум оятуллоҳ Саид Али Хоманаийнинг тожик-эрон муносабатларини ҳар томонлама ва конструктив ривожлантиришга, шунингдек, қадимий цивилизацияга мансуб икки халқ ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга қўшган муносиб ҳиссаси» таъкидланган.
«Ушбу фожиали кунларда, Тожикистон халқининг қайғуси ва ҳамдардлигини биродар Эрон халқига ифодалаб, мен Аллоҳдан барча қурбонларга абадий шафқат ва уларнинг оилалари, яқинларига бу оғир мусибат олдида сабр-тоқат сўрайман», — дейилади Раҳмон телеграммасида.
Эроннинг Тошкентдаги елчихонаси 2 март куни Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев номидан телеграммани эълон қилди. Хабарда «Ислом инқилоби раҳбари Оятуллоҳ-ул-узмо Саййид Али Хоманаийнинг шаҳодати муносабати билан ҳамдардлик билдиргани» таъкидланган.
«У зот ўзининг кўп йиллик самарали фаолияти давомида Эрон давлатчилигини мустаҳкамлаш, жамият барқарорлиги ва миллий қадриятларни асраб-авайлаш йўлида катта хизматлар қилди», — дейилади мактубда.
Ушбу хабар Ўзбекистон президентининг веб-сайтларида ҳозирча чоп этилмаган.
Қозоғистонда Ташқи ишлар вазирлиги ҳамдардлик билдирди.
«Сўнгги фожиали воқеалар натижасида тинч аҳоли, жумладан, болалар, шунингдек, Ислом Республикаси олий раҳбарияти аъзолари ҳалок бўлгани муносабати билан Эрон халқига чуқур ҳамдардлик билдирамиз», — дейилади баёнотда.
Ташқи ишлар вазирлиги шунингдек, «Қозоғистон доимий равишда дўстона ва кенг қамровли ҳамкорлик муносабатларини ривожлантириб келаётган, Эронга қарши урушда қатнашмаган араб давлатларидаги тинч аҳолига [Эрон томонидан] берилган зарбалардан афсусда эканини» билдирган. Вазирлик барча можароларни фақат сиёсий ва дипломатик воситалар билан ҳал қилишга ва минтақада зўравонлик янада кучайишига йўл қўймасликка чақиради.
Туркманистон номидан унинг миллий етакчиси, Халқ Маслаҳати раиси Гурбангули Бердимуҳамедов таъзия билдирган. Ўз баёнотида амалдаги президентнинг отаси Али Хоманаий вафоти муносабати билан чуқур ҳамдардлик билдирган ва «марҳумнинг руҳи жаннатдан макон топишини» тилаган.
Қирғизистон президенти Садир Жапаровнинг Али Хоманаий вафотига муносабати номаълумлигича қолмоқда.
Шу билан бирга, Шанхай Ҳамкорлик Ташкилоти (ШҲТ) Эрон ҳукумати ва халқини қўллаб-қувватлашини билдирди.
«ШҲТга аъзо давлатлар куч ишлатишни номақбул деб ҳисоблайди ва мавжуд низоларни фақат халқаро ҳуқуқ ва БМТ Низоми тамойилларига мувофиқ мулоқот, ўзаро ҳурмат ва барча томонларнинг қонуний манфаатларини ҳисобга олган ҳолда тинч йўл билан ҳал қилиш тарафдори эканини билдиради», — дейилади баёнотда.
Унда Эроннинг суверенитети, хавфсизлиги ва ҳудудий яхлитлигини таъминлаш зарурлиги таъкидланган. ШҲТ можаронинг барча томонларини ўзини тутишга ва вазиятни янада оғирлаштириши мумкин бўлган ҳаракатлардан тийилишга чақиради.
Эслатиб ўтамиз, ШҲТга ўнта давлат аъзо: Беларусь, Ҳиндистон, Эрон, Қозоғистон, Хитой, Қирғизистон, Покистон, Россия, Тожикистон ва Ўзбекистон. Ушбу давлатлардан учтаси — Қозоғистон, Покистон ва Ўзбекистон – 2026 йил январь ойида АҚШ президенти Дональд Трамп ташаббуси билан ташкил этилган Тинчлик Кенгашининг аъзоларидир.
ℹ️ 28 февраль куни Исроил ва Қўшма Штатлар Эрон пойтахтига ҳужум қилишди. Бунга жавобан Теҳрон Яқин Шарқ ва Исроилдаги АҚШ базаларига ракеталар отди. Юзлаб одамлар, шунингдек, оятуллоҳ Хоманаий бошчилигидаги Ислом Республикасининг олий раҳбарияти ҳалок бўлди. Минтақадаги кескинлашув фонида бутун дунё ҳукуматлари у ердан ўз фуқароларини эвакуация қилмоқда.
