Хитой фуқаролари Қозоғистон шарқида ноқонуний олтин қазиб олиш билан шуғулланган

Shutterstock сайти фотосурати

Шарқий Қозоғистон вилоятида суд Улан туманида олтинни ноқонуний қазиб олишда айбдор деб топилган бир гуруҳ маҳаллий аҳоли ва Хитой фуқароларига нисбатан ҳукм чиқарди, деб хабар беради ORDA.kz.

Шарқий Қозоғистон вилояти прокуратураси маълумотларига кўра, маҳкумлар икки йил давомида қарийб 15 килограмм қимматбаҳо металл қазиб олган. Давлатга етказилган зарар эса 766 миллион тенгедан (1,6 миллион АҚШ доллари) ошган.

Назорат органи маълум қилишича, ноқонуний қазиб олиш ишлари 2024–2025 йиллари Катта ва Кичик Шибинды дарёлари водийларида амалга оширилган. Гуруҳ аъзолари зарур рухсатномаларсиз конни ўзлаштириш ишларини ташкил қилган, шу билан бирга ўрмон фонди ерларига зарар етказган.

2025 йил июнь ойида прокуратура Миллий хавфсизлик қўмитаси (МХҚ), полиция ва Молиявий мониторинг агентлиги билан ҳамкорликда махсус операция ўтказган. Амалиёт давомида хорижий фуқаролар қўлга олинган, шунингдек, махсус техника, ускуналар, олтин таркибли хом ашё ва пул маблағлари мусодара қилинган.

Ишни Ўскемен шаҳридаги Жиноят ишлари бўйича ихтисослаштирилган туманлараро суди кўриб чиққан. Прокуратура маълум қилишича, айбланувчилар қимматбаҳо металларни айниқса йирик миқдорда ноқонуний қазиб олишда айбдор деб топилиб, уларга турли муддатларга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган.

Идора маҳкумлар сони ва ҳар бирига тайинланган жазо муддатларини аниқ кўрсатмаган. Бироқ маълумки, бундай ҳолатларда Қозоғистонда Жиноят кодексининг 295-1-моддаси («Қимматбаҳо металлар ва қимматбаҳо тошлар, қимматбаҳо металларни ўз ичига олган хом ашё товарларининг ноқонуний муомаласи») қўлланилади. Ушбу модда бўйича энг юқори жазо — етти йилгача озодликдан маҳрум қилишни назарда тутади.

Бу минтақада олтинни ноқонуний қазиб олинишига оид биринчи ҳолат эмас. Бундан бир ойча вақт олдин полиция Шарқий Қозоғистон вилоятида қимматбаҳо металларни ноқонуний қазиб олиш ва қайта ишлаш бўйича йирик схемани фош этгани ҳақида хабар берилган эди. Тергов маълумотларига кўра, яширин ишлаб чиқариш қонуний фаолият юритувчи МЧЖ билан ниқобланган. Ўшанда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар 63 нафар шахсни, жумладан, эҳтимолий ташкилотчилар ва 13 нафар хорижий фуқарони қўлга олган.