Қорақалпоғистонда «интеллектуал иқтисодиёт учбурчаги» пайдо бўлади

Шавкат Мирзиёевнинг Нукусдаги нутқи. Ўзбекистон президенти матбуот хизмати фотосурати

Қорақалпоғистоннинг (Ўзбекистон таркибидаги суверен республика) саноат ва инвестиция харитасида янги Қўнғирот — Қораўзак — Тахиатош йўналиши пайдо бўлади. Вақт ўтиши билан у «яшил саноат коридори»га айланиб, «интеллектуал иқтисодиёт учбурчаги» бўлади. Бу режаларни мамлакат президенти Шавкат Мирзиёев Нукусда маҳаллий фаоллар ва давлат органлари вакиллари билан учрашувда маълум қилди, деб хабар беради давлат раҳбари матбуот хизмати.

Ўзбекистон раҳбари республикада мавжуд ер, минерал ва энергетика ресурсларидан оқилона фойдаланиш зарурлигини таъкидлади. Бунинг учун «ресурсдан тайёр маҳсулотгача» тамойили асосида янги инвестиция харитаси ишлаб чиқилади. Ташаббусларнинг аксариятини амалга оширишдан мақсад қўшилган қиймати юқори бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқаришдан иборат бўлади.

Мирзиёев сунъий интеллект технологияларини ривожлантириш ва маълумотлар марказларини ташкил этишга алоҳида эътибор қаратди. Гап умумий қиймати 8 миллиард доллар бўлган олтита лойиҳа ҳақида бормоқда. Давлат органлари вакилларига беш йиллик дастур ишлаб чиқиш ҳамда инвесторларни қуввати 1 гигаватт бўлган барқарор электр таъминоти билан таъминлаш вазифаси юклатилди. Шу билан бирга, 1,5 мингта юқори маошли иш ўрни яратиш, шунингдек, булутли технологиялар ва сунъий интеллект соҳасида экспорт ҳажмини 600 миллион долларга етказиш вазифалари белгиланди.

Президент иқтисодиётни ривожлантиришда энергетиканинг муҳим ўрнини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, сўнгги йилларда республикада электр энергияси ишлаб чиқариш 4 баробарга ошиб, 5,3 миллиард киловатт-соатдан зиёдни ташкил этди. Бу аҳоли ва корхоналарнинг йиллик эҳтиёжидан уч баробар кўп. Бироқ янги энергетика объектларини ишга тушириш давом этмоқда. Шу боис 2030 йилга қадар умумий қуввати 3,3 минг МВт бўлган шамол электр станцияларини ишга тушириш, «яшил» энергия улушини 76 фоизга етказиш ва 400 мегаватт қувватда энергия сақлаш тизимларини яратиш режалаштирилмоқда.

Шунингдек, Қорақалпоғистонда «яшил» энергияни «карбон кредитлари»га айлантириш ҳисобига йилига 100 миллион долларгача даромад олиш имконияти мавжуд. Ўзбекистон раҳбари мутасаддиларга тегишли механизмни ишга тушириш ва йирик импорт қилувчи давлатлар билан музокаралар ўтказиш вазифасини топширди.

Қайд этилишича, геологик тадқиқотлар вилоят ҳудудининг атиги 20 фоизида ўтказилган. Шу муносабат билан бу ерда олтин қазиб олиш ва қайта ишлаш кластерини ташкил этиш, конларни ўзлаштириш ҳамда фойдали қазилмалар захираларини баҳолаш бўйича комплекс дастур ишлаб чиқиш топширилди.

Мирзиёев тўқимачилик ва чарм саноати, электротехника, қурилиш материаллари, автомобиль бутловчи қисмлари ва фармацевтика маҳсулотлари ишлаб чиқаришга тааллуқли юзлаб миллион долларлик ташаббусларни амалга ошириш устидан назоратни кучайтириш зарурлигини таъкидлади.

Қорақалпоғистон ҳукуматига 2027 йилда 5 миллиард доллар миқдорида инвестиция жалб этиш вазифаси юклатилди.

Бундан ташқари, қишлоқ хўжалиги ва чорвачилик соҳаларидаги катта салоҳият ҳақида сўз борди. Ушбу тармоқлар сувни тежайдиган технологиялар, имтиёзли кредитлаш дастури ҳамда муваффақиятли фермерлар ва агрономлар тажрибасидан фойдаланган ҳолда ривожлантирилади.

Президент келаси йил март ойидан Тошкент — Нукус йўналишида юқори тезликда ҳаракатланадиган поезд қатновини йўлга қўйишни маълум қилди. Бунинг натижасида йўл вақти 16 соатдан 7 соатга қисқаради. Шунингдек, сув тозалаш иншоотини реконструкция қилиш ва Қўнғиротдан Мўйноққача сув қувури қуриш ишлари бошланади. Бундан ташқари, Қорақалпоғистон пойтахтида 50 минг аҳолига мўлжалланган, хизмат кўрсатиш объектлари ва яшил хиёбонларга эга «Нукус сити» мажмуаси қурилиши бошлангани таъкидланди.

Таълим ва тиббий хизмат кўрсатиш масалаларига ҳам катта эътибор қаратилди. Ёшларни замонавий касбларга, жумладан, IT ва логистика соҳаларига ўқитиш тизимини кучайтириш зарурлиги таъкидланди. Соғлиқни сақлаш соҳасида эса аҳолига тиббий ёрдамни тез ва сифатли кўрсатиш учун юқори технологиялардан кенг фойдаланиш лозимлиги қайд этилди. Республикада шифохоналар, спорт марказлари, санаторийлар ва маданият объектлари сони ортиб бораётгани таъкидланди.

Мирзиёев сўнгги йилларда Қорақалпоғистонни ривожлантириш учун давлат бюджетидан салмоқли маблағлар ажратилганини қайд этди. Шу билан бирга, имтиёз ва преференциялар жорий қилинди. Жумладан, фойда, ер ва мол-мулк солиқлари икки баробар камайтирилди, саноат корхоналари учун электр энергияси тарифи 15 фоизга пасайтирилди, ижтимоий солиқ ставкаси эса 1 фоиз этиб белгиланди.

Президентнинг сўзларига кўра, ўтган йили республика 1,7 миллиард доллар миқдорида инвестиция олган. Бу 2021 йилдаги кўрсаткичдан 22 баробар кўп. Натижада ўтган йили минтақа иқтисодиёти 10,2 фоизга ўсиб, Тошкентдан кейин Ўзбекистонда иккинчи ўринни эгаллади.