Қирғизистон Россия операторининг аризаси асосида «Золотая Корона»ни халқаро электрон пул тизимлари реестридан чиқарди, аммо уни халқаро пул ўтказмалари операторлари реестридан чиқармади. Айни пайтда Қирғизистонда пул ўтказмалари тизими фаолияти тақиқланмаган.
Қирғизистон Миллий банки 17 сентябрь куни Россиянинг «Золотая Корона» тизимини халқаро электрон пул тизими сифатида рўйхатдан ўтказишни бекор қилди. Расмий жиҳатдан, қарор тизим операторининг — Россиянинг ҳисоб-китоблар бўйича нобанк кредит ташкилоти бўлмиш «Платёжный центр»нинг аризаси асосида қабул қилинган.
Шу билан бирга, тизим Қирғизистонда халқаро пул ўтказмалари оператори сифатида алоҳида рўйхатдан ўтказилган мақомини сақлаб қолган. Шунинг учун ҳозирча унинг мамлакатдаги фаолияти тўлиқ тўхтатилгани ҳақида гапириш ноўрин.
Қирғизистон регуляторининг қарори Россия операторининг ўзига тегишли мақомида жиддий ўзгаришлар юз берган бир пайтда қабул қилинди. 23 июль куни Европа Иттифоқи Россияга қарши санкцияларнинг 21-пакети доирасида «Платёжный центр» НКТни санкциялар рўйхатига киритди. ЕИ маълумотларига кўра, бу Россия молия секторида фаолият юритувчи йирик нобанк кредит ташкилоти бўлиб, бир нечта тўлов тизимларининг оператори ва ҳисоб-китоб маркази ҳисобланади. Санкциялар ташкилотнинг ЕИ ҳудудидаги активларини музлатиш, шунингдек, Европа субъектларига унга маблағ ёки иқтисодий ресурслар тақдим этишни тақиқлашни назарда тутади.
Санкцияларнинг амалий оқибатлари деярли дарҳол сезилди. Июль ойи охиридан «Золотая Корона» Россиядан халқаро пул ўтказмаларини чеклай бошлади: тизимда Қозоғистон, Грузия, Беларусь ва бошқа мамлакатларга ўтказмалар йўналишлари йўқолди. Қирғизистон эса маълум бир вақт давомида мавжуд йўналишлардан бири бўлиб қолди. Қирғизистон оммавий ахборот воситалари бу ўзгаришларни «Платёжный центр»га қарши санкциялар билан боғлади, бироқ тизимнинг ўзи ҳар бир аниқ чеклов айнан санкциялар сабабли жорий этилганини оммавий равишда маълум қилмади.
Кейинги муҳим қадам Россия бозорида юз берди. 26 август куни Россия Марказий банки тўлов тизимлари операторлари реестридан «Платёжный центр» НКТнинг «Золотая Корона» тўлов тизими оператори сифатидаги маълумотларини чиқарди. Бунга ҳам ташкилотнинг ўзи берган ариза асос бўлган. Шу тариқа, Россия регулятори «Платёжный центр»нинг мазкур тўлов тизими оператори сифатидаги рўйхатдан ўтказилган мақомини расман бекор қилди.
Шу билан бир вақтда, хориждаги KoronaPay Europe тузилмаси Европада фаолият юритиш лицензиясидан ихтиёрий равишда воз кечиш жараёнини бошлади. Август ойида компания янги пул ўтказмаларини қабул қилишни тўхтатгани ва аввал амалга оширилган операциялар бўйича маблағларни қайтаришини маълум қилди. Россия ва халқаро оммавий ахборот воситалари бу қадамни ЕИнинг июль ойида «Платёжный центр»га қарши жорий қилган санкциялари оқибатлари билан боғлади.
Шу нуқтаи назардан, Қирғизистоннинг сентябрь ойида қабул қилган қарори энди алоҳида маъмурий чора эмас, балки «Золотая Корона»нинг халқаро фаолияти қайта ташкил этилаётган кенгроқ жараённинг бир қисми сифатида кўринади. Шу билан бирга, Қирғизистон Миллий банки тизимга нисбатан санкциявий чекловларни мустақил равишда жорий этган, деб таъкидлаш учун асос йўқ: қирғиз регулятори фақат операторнинг аризасига ишора қилган.
▫️Қирғизистондаги мижозлар учун икки хил мақомни фарқлаш принципиал аҳамиятга эга. «Золотая Корона»нинг халқаро электрон пул тизими сифатидаги рўйхатдан ўтказилиши бекор қилинди. Айни пайтда унинг халқаро пул ўтказмалари оператори сифатидаги рўйхатдан ўтказилиши амалда қолмоқда. Шунинг учун ҳозирги қарорнинг ўзи Қирғизистонда «Золотая Корона» орқали пул ўтказмаларини қабул қилиш ёки жўнатиш тақиқланганини англатмайди.
Бироқ, ушбу пул ўтказмалари каналининг келгуси тақдири янада ноаниқ бўлиб бормоқда. ЕИ санкцияларидан сўнг «Золотая Корона»нинг халқаро инфратузилмаси қисқара бошлади, унинг Россиядаги оператори эса бир нечта рўйхатдан ўтказиш мақомларидан изчил равишда воз кечди.
☝️Қирғизистон учун бу айниқса сезгир масала: Россиядан пул ўтказмалари Россияда меҳнат қилаётган мамлакат фуқаролари учун муҳим молиявий канал бўлиб қолмоқда. Шу боис «Золотая Корона» фаолиятига келгусида киритилиши мумкин бўлган чекловлар нафақат Россия тўлов тизимига, балки икки мамлакат ўртасидаги трансчегаравий пул ўтказмаларининг салмоқли қисмига ҳам таъсир қилиши мумкин.
